Định nghĩa, các giai đoạn và yếu tố trong chuyển đổi số
Chuyển đổi số là gì? 3 Giai đoạn & 5 Yếu tố then chốt
Chuyển đổi số là quá trình doanh nghiệp sử dụng các công cụ phần mềm để tích hợp dữ liệu vận hành, xây dựng chiến lược dựa trên cơ sở số hóa — nhằm đáp ứng nhu cầu khách hàng và ra quyết định trong thời gian nhanh nhất có thể.
Khái niệm
Định nghĩa về chuyển đổi số
Chuyển đổi số là doanh nghiệp sử dụng các công cụ phần mềm để tích hợp các dữ liệu vận hành. Doanh nghiệp xây dựng các chiến lược dựa trên cơ sở số hóa, nhằm đáp ứng các nhu cầu của khách hàng và các tình huống ứng dụng khác nhau.
Tóm lại: Chuyển đổi số là quá trình thúc đẩy chuyển đổi doanh nghiệp với các dữ liệu số hóa, hỗ trợ doanh nghiệp đưa ra quyết định trong thời gian nhanh nhất có thể.
Lộ trình
3 giai đoạn chuyển đổi số
Dựa vào báo cáo nghiên cứu của MIC (Bộ Thông Tin & Truyền Thông) và các cuốn sách đã xuất bản, chuyển đổi số được chia thành các giai đoạn sau.
Số hóa
Mọi thông tin của doanh nghiệp, từ hình ảnh cho tới văn bản, đều được chuyển đổi từ dữ liệu giấy sang dữ liệu số hóa bằng các công cụ kỹ thuật số. Nhờ đó rút ngắn thời gian xử lý dữ liệu của nhân viên, họ có thể tận dụng thời gian này vào những công việc có giá trị cao hơn.
Tối ưu số hóa
Theo lưu trình hoạt động riêng của doanh nghiệp và đặc tính sản phẩm mà sử dụng các công cụ phần mềm kỹ thuật số ứng dụng và tích hợp các lưu trình khác nhau, nhằm hỗ trợ doanh nghiệp nâng cao hiệu quả trong hoạt động và phần trải nghiệm của khách hàng cũng được cải thiện. Ngày càng nhiều doanh nghiệp thúc đẩy quá trình công nghệ 4.0 và sản xuất thông minh. Và đây chính là giai đoạn tối ưu hóa kỹ thuật số!
Chuyển đổi số
Sử dụng các công cụ phần mềm hệ thống kỹ thuật số để tích hợp dữ liệu và thông tin các quy trình khác nhau của doanh nghiệp, sau đó trích xuất các gợi ý chính để xây dựng một mô hình kinh doanh mới, sản phẩm mới, thị trường mới cũng như các nguồn doanh thu khác.
Yếu tố thành công
5 yếu tố then chốt trong chuyển đổi số
Việc chuyển đổi số không thể hoàn thiện trong “một bước đi”. Sự tích hợp của năm yếu tố sau sẽ là “chìa khóa” nâng cao tỷ lệ chuyển đổi số thành công.
Dựa trên tổng kết từ Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF), nghiên cứu của McKinsey và FII (Foxconn) về Nhà máy Hải đăng (Lighthouse Factory).
tố chuyển
đổi số
vận hành
doanh
nghiệp
nhân sự
vận hành
quản lý
Văn hóa và năng lực của DN
hỗ trợ
1. Quy trình hoạt động
Quy hoạch lại lưu trình nội bộ của doanh nghiệp, lược bớt các thao tác không cần thiết, tối ưu hóa quy trình làm việc thông qua các kế hoạch lặp lại hiệu quả. Đồng thời áp dụng kỹ thuật công nghệ thông tin để số hóa quy trình, nhằm nâng cao hiệu quả công việc của nhân viên.
2. Hệ thống quản lý
Thông qua kỹ thuật số để xây dựng nền tảng với hệ thống thông tin đồng nhất, đồng thời thu thập dữ liệu từ lưu trình và xây dựng mô hình AI (trí tuệ nhân tạo) nhằm thực hiện quản lý trực quan với các bảng điều khiển khác nhau. Hỗ trợ nhân viên các cấp vận dụng dữ liệu cho các vấn đề dự báo và giám sát theo thời gian thực. Ngoài ra, doanh nghiệp trước khi đưa ra quyết định, hệ thống hỗ trợ doanh nghiệp giảm thiểu công đoạn xác nhận nhiều lần và các quy trình giao tiếp không hiệu quả, đồng thời cải thiện hiệu quả trong giao tiếp giữa các bộ phận; sự kết hợp giữa người và máy.
3. Hệ thống nhân sự
Thông qua đào tạo và thực hành, bồi dưỡng nhân viên có kỹ năng mới và thiết lập mô hình công việc mới. Chân lý bất biến của chuyển đổi số là lấy "con người" làm cốt lõi - sự chuyển biến của con người và văn hóa sẽ tối ưu hóa công nghệ và cơ sở hạ tầng.
4. Kỹ năng số hóa
Kỹ năng số hóa là sức mạnh "cứng cáp", áp dụng các công nghệ và kỹ thuật khác nhau để giúp "con người" làm việc hiệu quả hơn. Bao gồm:
- IoT và mô hình dữ liệu: Kết hợp OT (Công nghệ vận hành) và IT (Công nghệ thông tin) thông qua IoT và thiết bị cảm biến, hỗ trợ sự kết hợp giữa con người và máy móc.
- Nền tảng phần mềm mở rộng: Đảm bảo tính linh hoạt, khả năng thích ứng và mở rộng chức năng trong tương lai, đáp ứng tốc độ phản hồi thời gian thực và tính an toàn thông tin.
- Tích hợp hệ sinh thái: Tích hợp thượng nguồn và hạ nguồn trên cùng một nền tảng kỹ thuật số, đáp ứng nhu cầu thay đổi tức thì và gia tăng giao tiếp giữa doanh nghiệp và người mua.
5. Văn hóa và năng lực của tổ chức
Văn hóa và năng lực tổ chức là sức mạnh "mềm", là nền cơ bản quan trọng nhất. Lực hỗ trợ từ văn hóa tổ chức cùng năng lực nhân sự càng vững chắc thì cơ hội thành công càng cao.
- Chế độ làm việc đa nhiệm: Mở rộng mô hình làm việc đa nhiệm từ các cấp bậc nhân sự đến các bộ phận khác nhau, xóa bỏ rào cản giữa bộ phận và cấp bậc.
- Môi trường học tập & phát triển kỹ năng: Cung cấp nguồn lực kỹ thuật chuyên môn từ nội ngoại bộ. Theo McKinsey, các kỹ năng then chốt gồm: phân tích và giải quyết vấn đề, công cụ kỹ thuật số, giao tiếp điều phối, phân tích dữ liệu ứng dụng.
- Quy trình làm việc nhanh nhẹn (Agile): Lặp lại nhanh, thất bại nhanh, không ngừng học hỏi. Tạo sản phẩm khả dụng tối thiểu (MVP) để biết trước vấn đề kỹ thuật và giải quyết điểm nghẽn.
- Cơ chế quản lý chuyển đổi số: Thiết lập cơ cấu tổ chức rõ ràng, tăng tính minh bạch chỉ tiêu dự án, tăng cường tương tác giữa các cấp và khen thưởng nhân viên xuất sắc.
Bạn đang ở giai đoạn nào trên hành trình chuyển đổi số?
Hãy để chuyên gia Digiwin đánh giá thực trạng và tư vấn lộ trình phù hợp nhất cho doanh nghiệp của bạn.
CHIẾN LƯỢC
Chiến lược chuyển đổi số theo ngành nghề
Mọi ngành nghề có đặc điểm, quy trình và trọng tâm khác nhau nên sẽ có định hướng chiến lược khác nhau. Sau đây là gợi ý cho một số ngành.
Ngành nhựa
Thử thách: chi phí nguyên liệu tăng, yêu cầu bảo vệ môi trường.
- Quản lý và tái sử dụng vật liệu thứ cấp
- Tối ưu hóa nguồn lực sản xuất
- Quản lý sản xuất trực quan hóa
- Cơ chế lập kế hoạch sản xuất–bán hàng
Ngành linh kiện giao thông
Thử thách: giao hàng ngắn, chen đơn gấp, mẫu mã đa dạng, lô nhỏ.
- Trực quan hóa dữ liệu quản lý nhà máy
- Tích hợp thông tin và sản xuất nâng cao công suất
- Nhà máy thông minh với cộng hưởng thông tin
Ngành fastener (ốc vít)
Thử thách: tồn kho không chính xác, thông tin sản xuất hỗn loạn, giao hàng trễ.
- Minh bạch thông tin tối ưu sản xuất–bán hàng
- Quản lý NVL theo đơn vị kép
- Truy xuất số hóa theo mã lô
- Kiểm soát tiến độ gia công ủy thác
Ngành xe đạp
Thử thách: yêu cầu tùy chỉnh phức tạp, đa dạng khách hàng.
- Thiết kế cộng tác tương tác với khách hàng
- IoT và sản xuất thông minh nâng cao hiệu quả
- Dịch vụ thông minh theo dõi nhu cầu người tiêu dùng
Thực tiễn
Ví dụ thực tế về chuyển đổi số
Điều quan trọng nhất là doanh nghiệp nên làm rõ mục đích chính và thách thức mình đối mặt, rồi mới chọn trình tự ưu tiên cho các dự án số hóa.
Nhà máy Omika — Hitachi, Nhật Bản
Nhà máy Omika (Hitachi, Nhật Bản) đã lấy "Sản xuất tức thì-JIT" làm tiêu chuẩn trước khi chuyển đổi số hóa. Tiếp theo, họ đã tích hợp các thông tin 3D như CAE/CAD/CAM. Trong giai đoạn này, họ mở rộng kiến thức bằng cách số hóa các dữ liệu thiết kế và chế tạo, thu thập thông tin sản xuất theo thời gian thực từ thiết bị, nhanh chống đưa ra quyết định. Sau đó, họ kết hợp công cụ kỹ thuật số và IoT, thực hiện mục tiêu quản lý dữ liệu thống nhất trong quá trình phát triển, sản xuất và bảo trì, để các bộ phận mang chuỗi giá trị trong quy trình tổng thể có thể duy trì sự ổn định về chất lượng và hoạt động, đồng thời tiếp tục tối ưu hóa công việc.
Nhà máy Bloomberg — Phoenix, Đức
Nhà máy Bloomberg (Phoenix, Đức) sử dụng các công cụ kỹ thuật số tích hợp luồng thông tin của vòng đời sản phẩm, bao gồm dữ liệu thiết kế, cài đặt và sản xuất. Đồng thời đơn giản hóa việc lập kế hoạch, phân tích và thao tác thông qua dữ liệu trực quan hóa tạo điều kiện cho nhân viên nắm rõ thực trạng mọi lúc mọi nơi. Và họ áp dụng IoT nhằm nâng cao tính minh bạch về thông tin nhà máy, xây dựng tính linh hoạt trong sản xuất. Giảm đáng kể chi phí sản xuất các sản phẩm tùy chỉnh quy mô nhỏ với chi phí sản xuất hàng loạt thấp.
Doanh nghiệp Rold — Ý
Doanh nghiệp Rold (Ý), quy mô khoảng 250 nhân viên. Trước khi số hóa, họ thực hiện tối ưu hóa sản xuất với phương pháp “quản lý tinh gọn”. Sau khi thiết lập nền tảng số hóa, các cấp quản lý có thể phản ứng ngay lập tức với sự thay đổi đa dạng hóa trong thị trường và khách hàng. Nền tảng thu thập dữ liệu sản xuất theo thời gian thực, thông qua giao diện đơn giản và trực quan, mọi hoạt động trong nhà máy đều đạt được TPM (Quản lý sản xuất toàn diện, Total Productive Maintenance)
Nhà máy Gimo — Sandvik, Thụy Điển
Chuyển đổi số thành công nhờ đào tạo chuyên sâu cho nhân viên và duy trì kiến thức chuyên môn. Giúp nhân viên nâng cao năng lực thu thập thông tin sản xuất và đưa ra ý kiến có giá trị.
Tổng kết
Tổng kết
Chuyển đổi số tức là mượn các công cụ công nghệ để số hóa dữ liệu và thông tin quan trọng liên quan đến hoạt động doanh nghiệp, rồi tích hợp dữ liệu tổng thể. Điều này giúp doanh nghiệp tối ưu hóa hiệu quả hoạt động, cải thiện trải nghiệm khách hàng và chuyển đổi mô hình kinh doanh.
Các yếu tố chuyển đổi số là tổ hợp cơ chế vận hành (tối ưu quy trình, hệ thống quản lý trực quan) và hệ thống hỗ trợ (nền tảng phần mềm mở rộng, văn hóa tổ chức, bồi dưỡng năng lực nhân viên, lưu trình công tác nhanh nhẹn).
Lời khuyên: Doanh nghiệp có thể bắt tay từ quy mô nhỏ – ví dụ từ những sản phẩm và dây chuyền sản xuất chiến lược hay một nhà máy. Sau khi chuyển đổi thành công, sao chép mô hình này tới các lĩnh vực khác.
FAQ
Câu hỏi thường gặp
Chuyển đổi số thường gồm các yếu tố: quy trình hoạt động, hệ thống quản lý, hệ thống nhân sự, kỹ năng số hóa, văn hóa và năng lực tổ chức. Trong đó, công nghệ chỉ là một phần; yếu tố con người và cách vận hành mới là nền tảng để chuyển đổi thành công.
Chuyển đổi số có thể chia thành 3 giai đoạn chính: số hóa dữ liệu, tối ưu số hóa quy trình và chuyển đổi số toàn diện. Doanh nghiệp nên đi theo từng bước để tránh đầu tư hệ thống quá sớm nhưng quy trình và dữ liệu chưa sẵn sàng.
Hạ tầng ứng dụng thường bao gồm hệ thống phần mềm quản lý, nền tảng dữ liệu, thiết bị IoT/cảm biến, khả năng tích hợp giữa OT và IT, cùng các công cụ phân tích dữ liệu phục vụ giám sát và ra quyết định theo thời gian thực.
Doanh nghiệp nhỏ nên bắt đầu từ các điểm nghẽn có tác động trực tiếp đến vận hành, ví dụ quản lý đơn hàng, tồn kho, sản xuất, chất lượng hoặc dữ liệu báo cáo. Không nhất thiết phải triển khai lớn ngay từ đầu; điều quan trọng là chuẩn hóa dữ liệu và quy trình trước.
Đăng ký tư vấn
Bắt đầu hành trình chuyển đổi số cùng Digiwin
Digiwin đã đồng hành cùng hơn 52,000 doanh nghiệp sản xuất tại châu Á trong gần 40 năm. Hãy để chuyên gia tư vấn lộ trình chuyển đổi số phù hợp nhất cho doanh nghiệp của bạn.
Đánh giá thực trạng
Xác định doanh nghiệp đang ở giai đoạn nào trên hành trình số hóa → tối ưu → chuyển đổi.
Lộ trình triển khai
Tư vấn giải pháp ERP, MES, WMS, IoT phù hợp với quy mô và ngành nghề.
Case thực tế
Xem thêm Dự án thành công của Digiwin để hình dung cách doanh nghiệp cùng ngành đã chuyển đổi số.
Nhận tư vấn miễn phí
Vui lòng điền thông tin bên dưới, chúng tôi sẽ liên hệ tư vấn trong thời gian sớm nhất.Tìm hiểu thêm
Bài viết liên quan
Tại sao 70% dự án chuyển đổi số thất bại?
Không phải công nghệ, chính những điểm nghẽn bên trong tổ chức mới là lý do nhiều dự án chuyển đổi số thất bại. Bài viết giúp doanh nghiệp nhận diện và xử lý các rủi ro này từ sớm.
Bắt đầu chuyển đổi số với ERP
Giải pháp phù hợp các ngành nghề, đáp ứng nhu cầu doanh nghiệp trong từng giai đoạn.
Giải pháp AIoT giám sát thiết bị nhà máy
Tìm hiểu cách thu thập dữ liệu thiết bị và xây nền giám sát thời gian thực cho nhà máy sản xuất.
